Szczepienie na ospę wietrzną.

Kto powinien się zaszczepić

Podstawowa grupa to osoby, które nie chorowały na ospę wietrzną i nie były szczepione — niezależnie od wieku. Wskazanie jest tym mocniejsze, gdy dochodzą okoliczności zwiększające ryzyko kontaktu lub ciężkiego przebiegu:

• kobiety planujące ciążę, które nie przechorowały ospy — zakażenie w ciąży jest groźne dla płodu, a samego szczepienia w ciąży wykonać nie można;
• rodzice i opiekunowie małych dzieci oraz osoby pracujące w żłobkach, przedszkolach i szkołach;
• pracownicy ochrony zdrowia i opieki nad osobami z obniżoną odpornością;
• domownicy osób z niedoborami odporności, które same nie mogą być zaszczepione — chronią je wtedy zaszczepieni wokół;
• osoby przed planowanym leczeniem immunosupresyjnym, jeśli pozwala na to czas.

Nie pamiętasz, czy chorowałeś? To częsta sytuacja, zwłaszcza przy łagodnym przebiegu w dzieciństwie. Lekarz może zaproponować oznaczenie przeciwciał albo szczepienie bez badania — dodatkowa dawka u osoby już uodpornionej nie jest niebezpieczna.

Schemat i terminy

Pełny schemat u osób wcześniej nieszczepionych to dwie dawki w odstępie co najmniej sześciu tygodni. Dwie dawki to standard — jedna nie zamyka schematu, choć już po niej pojawia się częściowa ochrona.

Ochrona po pełnym cyklu utrzymuje się przez wiele lat. Nie jest absolutna: u części zaszczepionych zachorowanie jest możliwe, ale przebiega wtedy znacznie łagodniej, z mniejszą liczbą wykwitów i bez gorączki lub z niewielką.

Miałem kontakt z chorym — czy jest za późno

Niekoniecznie. Szczepienie podane w ciągu 72 godzin od kontaktu z osobą chorą może zapobiec zachorowaniu albo znacząco złagodzić przebieg. To realne okno i warto z niego skorzystać, zamiast czekać na pierwsze wykwity.

Jeśli od kontaktu minęło więcej czasu, zgłoś się mimo to — lekarz oceni sytuację, a przy szczególnym ryzyku rozważy inne postępowanie. Powiedz przy umawianiu, że chodzi o kontakt z chorym, i podaj datę.

Kto nie może się zaszczepić

Szczepionka jest żywa, więc nie podaje się jej w ciąży ani osobom z niedoborami odporności — wrodzonymi, nabytymi lub wynikającymi z leczenia immunosupresyjnego. Po szczepieniu zaleca się odczekanie przed planowaną ciążą; o dokładny termin zapytaj przy kwalifikacji.

Jeśli przyjmujesz leki wpływające na odporność, w tym sterydy w wyższych dawkach albo terapie biologiczne, powiedz o tym na wizycie. To zmienia kwalifikację, a nie tylko termin.

Szczepienia nie wykonuje się także w trakcie ostrej choroby z gorączką.

Czego spodziewać się po podaniu

Najczęściej występuje bolesność w miejscu wkłucia. U części osób od jednego do trzech tygodni po szczepieniu pojawia się łagodna wysypka pęcherzykowa — kilka lub kilkanaście wykwitów, bez ciężkiego przebiegu. To spodziewany odczyn związany z żywym charakterem szczepionki, nie zachorowanie.

W tym okresie warto ograniczyć bliski kontakt z osobami o bardzo obniżonej odporności, jeśli wysypka wystąpi.

Ospa wietrzna a półpasiec

To ten sam wirus na dwóch etapach. Po przechorowaniu ospy pozostaje on w organizmie w formie uśpionej i po latach może się reaktywować jako półpasiec. Są to jednak dwie osobne szczepionki i dwa osobne wskazania: szczepienie przeciw ospie wietrznej nie zastępuje szczepienia przeciw półpaścowi, które kieruje się do zupełnie innej grupy wiekowej.

Jak wygląda wizyta

Kwalifikacja medyczna i podanie odbywają się podczas jednej wizyty, bez skierowania; wizyta trwa około 20 minut razem z obserwacją po podaniu. Drugą dawkę umawia się osobno — to osobna wizyta z własną kwalifikacją.

Aktualne stawki znajdziesz w cenniku szczepień.