Szczepienie na dengę.

Kto powinien rozważyć szczepienie

Szczepienie jest kierowane do osób wyjeżdżających w rejony, gdzie denga występuje endemicznie, i do tych, które spędzają tam dłuższy czas albo wracają regularnie — pracowników kontraktowych, wolontariuszy, osób odwiedzających rodzinę. Im dłuższy pobyt i im więcej pory deszczowej w terminie wyjazdu, tym mocniejsze wskazanie.

Osobna grupa to osoby, które już chorowały na dengę. To wskazanie mocniejsze, nie słabsze. Zakażenie innym serotypem niż za pierwszym razem bywa cięższe niż zakażenie pierwsze, a przechorowanie jednego serotypu nie chroni przed pozostałymi trzema.

Szczepionka jest zarejestrowana od 4. roku życia i podaje się ją niezależnie od tego, czy ktoś wcześniej chorował na dengę — nie trzeba tego potwierdzać badaniem przed kwalifikacją.

Ile czasu potrzeba przed wyjazdem

To najczęstszy powód, dla którego szczepienie nie dochodzi do skutku. Między dawkami muszą minąć trzy miesiące, a po drugiej dawce organizm potrzebuje jeszcze czasu na zbudowanie pełnej odpowiedzi. W praktyce oznacza to, że kwalifikację warto umówić około czterech miesięcy przed wylotem, a pierwszą dawkę przyjąć nie później niż miesiąc przed wyjazdem.

Jeśli jeździsz w tropiki regularnie, drugą dawkę można przyjąć po powrocie — schemat rozliczasz z kalendarzem podróży, nie z jednym wyjazdem.

Jak to łączyć z innymi szczepieniami przed podróżą

Denga rzadko jest jedynym szczepieniem w planie wyjazdu — zwykle idzie w parze z WZW typu A i durem brzusznym, a przy części kierunków dochodzi japońskie zapalenie mózgu albo wścieklizna. Co do zasady kilka szczepień można podać podczas jednej wizyty, w różne miejsca.

Osobnej uwagi wymagają inne szczepionki żywe — odra, świnka, różyczka, ospa wietrzna czy żółta febra. Podaje się je albo tego samego dnia, albo w odstępie co najmniej czterech tygodni. O kolejności decyduje lekarz podczas kwalifikacji — dlatego warto przyjść z planem podróży i starą książeczką szczepień, jeśli ją masz.

Co jest zalecane przy konkretnym kierunku, zebraliśmy na stronach krajów: Tajlandia, Wietnam, Indonezja, Sri Lanka, Brazylia.

Czego spodziewać się po podaniu

Najczęstsze odczyny są miejscowe i krótkotrwałe: bolesność w miejscu wkłucia, ból głowy i mięśni, czasem stan podgorączkowy przez jeden do trzech dni. Nie wymagają leczenia poza zwykłym postępowaniem przeciwgorączkowym i ustępują samoistnie.

Szczepionka jest żywa i z tego wynikają ograniczenia: nie podaje się jej w ciąży ani w trakcie karmienia piersią, a także osobom z niedoborami odporności — wrodzonymi, nabytymi lub wynikającymi z leczenia immunosupresyjnego. Jeśli przyjmujesz leki wpływające na odporność, powiedz o tym na wizycie: to zmienia kwalifikację, a nie tylko termin.

Szczepienie nie zastępuje ochrony przed komarami

Komary przenoszące dengę gryzą w ciągu dnia, więc moskitiera nad łóżkiem nie wystarcza. Repelenty, ubranie z długim rękawem o świcie i o zmierzchu oraz klimatyzowane albo osiatkowane pomieszczenia zostają w planie także po szczepieniu — zwłaszcza że te same środki ograniczają ryzyko innych chorób przenoszonych przez komary, w tym chikungunyi i malarii, przy której szczepionki dla podróżnych w ogóle nie ma.

Po powrocie z tropików każda gorączka zasługuje na konsultację — powiedz lekarzowi, gdzie byłeś i kiedy wróciłeś. Przy podejrzeniu dengi ma to znaczenie także dla doboru leków przeciwbólowych.

Jak wygląda wizyta u nas

Szczepienie poprzedza kwalifikacja medyczna: wywiad, pomiar temperatury i decyzja, czy dziś można podać preparat. Kwalifikacja i podanie odbywają się podczas jednej wizyty, bez skierowania — nie trzeba przychodzić dwa razy. Wizyta trwa około 20 minut, wliczając obowiązkową obserwację po podaniu.

Szczepionka przeciw dendze nie jest w Polsce refundowana. Aktualne stawki — także koszt samej kwalifikacji — znajdziesz w cenniku szczepień; każdą dawkę umawia się osobno, bo to osobne wizyty. Więcej o przygotowaniu do wyjazdu piszemy w dziale medycyny podróży.